ایمنی کار با کپسول های اکسیژن

Thursday, August 28, 2008

 

ایمنی کار با کپسول های اکسیژن

Oxy-fuel welding and cutting

برش و جوشکاری با اکسیژن :

مقدمه :

شعاری که همیشه در صنعت می شنویم این است safety first = یعنی اول ایمنی و بی جهت نیست که ایمنی در راس همه کارها قرار دارد و بر هر کاری ارجح است چون تمام این صنایع و تشکیلات برای فراهم کردن رفاه و آسایش بشر است حالا اگر این کارکردن ها باعث شود که انسان صدمه ببیند و یا حتی جانش بخطر بیفتد کار او چه ارزشی دارد ؟! هیچ

ولی متاسفانه کارگران و استادکاران و تکنسین ها و حتی مهندس ها و تحصیل کرده های ما در واحدهای صنعتی از اهمیت رعایت نکات ایمنی آنگونه که باید و شاید آگاه نیستند و خیلی ها به این نکات اساسا اعتقادی ندارند و شاید فقط برای رفع تکلیف برخی از آنها را انجام دهند . علت ان چند چیز می تواند باشد یا آگاهی های لازم از خطراتی که آنها را تهدید می کند ندارند و از خطیر بودن قضیه بی اطلاع اند یا آموزش های لازم را ندیده اند یا ابتدای ورود به صنعت به آنها لزوم رعایت نکات ایمنی را گوشزد نکرده اند و یا به چشم خود نتایج رعایت نکردن مورد ایمنی را ندیده اند و با وجودیکه می دانند ولی ایمان ندارد و فکر می کنند خوب خطر  همیشه برای دیگران است و ما را که خطری تهدید نمی کند ! اما همه این ها باطل و واهی است خطر همیشه در کمین است این درایت و دور اندیشی و تجربه ماست که می تواند خطرات را خنثی کند !

مثلا کمتر کارکنان ما خصوصا کارگرها و استادکارها به اهمیت تمیز بودن لباس واقف اند و اغلب با لباس کثیف کار می کنند این کار شاید برای یک مکانیک فقط ظاهرش زشت باشد و از نظر بهداشتی برایش مشکل ساز شود ولی برای یک جوشکار پوشیدن لباس روغنی و گریسی می تواند مانند یک منبع آتشزای متحرک باشد که چون او با اکسیژن خالص هم سرو کار دارد ممکن است برایش خطر جانی و یا سوختگی شدید ایجاد کند . بنابراین حتی اگر کارگرها خود را ملزم به رعایت این مسائل نکنند سرپرستان ومسئولین ایمنی باید آنها را وادار به رعایت نکات ایمنی کنند تا کم کم این رفتار بصورت عادت درآید  و ملکه ذهن آنها شود .

موضوع دیگری که در مورد ایمنی کار به هنگام جوشکاری اکسی استیلن مهم است و متاسفانه اغلب مورد بی اعتنایی و بی توجهی قرار می گیرد استفاده از عینکهای مخصوص این نوع جوشکاری است چون میزان شدت نور شعله در این نوع جوشکاری در مقایسه با جوش قوس الکتریکی زیاد نیست و مشاهدات شخصی من در طی کار در کارگاه نشان داده است که اغلب استادکاران از عینکهای محافظ استفاده نمی کنند در صورتیکه همین نور بظاهر نه چندان شدید شعله اکسی استیلن می تواند صدمات زیادی به شبکیه چشم وارد کند حساسیت شبکیه چشم به نور و فعل و انفعالات شیمیایی که به هنگام برخورد نور با آن صورت می گیرد بقدری پیچیده و ظریف است که اگر همگان از ریزه کاری ها و حتی کلیات آن آگاهی داشته باشند هیچگاه بدون عینک های آفتابی و محافظ در برابر نو خورشید هم قرار نمی گیرند تا چه رسد به نورهای آسیب رسانی که از انواع مشعل های جوشکاری و خصوصا جوش قوس الکتریکی ساطع می شود که حاوی اشعه بسیار مضر و آسیب رساننده در طیف ماوراء بنفش ultra violet =uv نیز می باشد شدت این نورها بقدری است که به هنگام مدت طولانی جوشکاری پوست صورت کاملا خشک می شود و حالت بسیار ناراحت کننده ای ایجاد می کند و بیشترین آسیب را چشم ها می بینند که شدت آن در شب بیشتر کاملا مشخص می شود و دیدن را مختل می کند . از همه اینکها گذشته استفاده از عینک های مخصوص که کناره های آنت ها هم بسته می تواند ازپرتاب شدن قطعات و خرده ریزه های جوشکاری به چشم ممانعت بعمل آورد .  قطعات بدن یدکی ندارند ! و چشم ها که دیگر واقعا بدیل و جایگزینی ندارند

 از این رو استفاده از عینکهای محافظ یک ضرورت غیر قابل انکار است  .

در همه حال باید دقت کردکه وقتی با وسیله ای کار می کنیم نکات فنی و ایمنی آن را بدانیم خصوصا اگر این تجهیزات و وسایل چیزهایی شبیه مخزن و سیلندر اکسپژن و سوخت باشند که یا هم تحت فشار هستند و هم قابل اشتعال و بطور بالقوه می توانند باعث اتش سوزی و انفجار و صدمات مالی و جانی جبران ناپذیر شوند ما حتی مجاز نیستیم که به یک  قوطی کوچک در حد چند میلی لیتر که تحت فشار است ضربه وارد کنیم یا آن را دستکاری کنیم سیلندر چند ده کیلویی اکسیژن و استیلن که جای خود را دارد و باید دقت کرد که همه چیز را نمی توان از طریقه تجربه آموزی کسب کرد چون در مورد وسایل پر خطر گاهی اولین اشتباه می تواند آخرین اشتباه هم باشد !!

 

 

این نوع جوشکاری که عمدتا بر روی فلز صورت می گیرد بنام جوشکاری اکسی استیلن معروف است و علاتش هم این است که علاوه بر اکسیژن که برای فرآیند  سوختن مورد استفاده است غالبا از گاز استیلن بعنوان ماده سوختنی استفاده می شود . این جوشکاری را گاهی بطور ساده جوشکاری با گاز هم می گویند در روش جوشکاری  با استفاده از گاز ، گرمای مورد نیاز برای ذوب کردن فلز را از سوختن گاز استیلین و اکسیژن در مشعل تامین می کنند .

روش برشکاری بوسیله گاز هم از همین فرآیند استفاده می کند با این تفاوت که از مشعل مخصوصی برای برش کمک می گیرد . که این نوع مشعل را بنام مشعل برش cutting torch می نامند دراین حالت فلز بقدری داغ می شود که به رنگ نارنجی و بر افروخته در می آید ( حرارتی حدود 1800 درجه فارنهایت = حدود 960 درجه سانتیگراد ) و سپس اهرم مشعل فشار داده می شود تا جریانی از اکسیژن به سمت قطعه ای که قراراست بریده شود جریان پیدا می کند و فولاد را به شیوه ای که مورد نظر است برش می دهد .

اکسید آهنی که بدین ترتیب و در جریان احتراق تولید می شود بصورت گرد و غبار بر روی زمین می ریزد . اگر این فرآیند بصورت مناسب انجام گیرد هیچگونه ذوب شدگی اضافی و یا گلوله های فلز ذوب شده بر روی قطعه کاری ایجاد نمی شود .

کارگرانی که با این مشعل های و به منظور برش دادن یا جوشکاری کار می کنند باید وسایل حفاظتی مناسب را بپوشند و دستورالعمل های ایمنی را بطور کامل ر عایت کنند .


Apparatus

 تجهیزات :

  دستگاههای که برای جوشکاری مورد استفاده قرار می گیرند . از اکسیژن به عنوان منبعی برای سوخت گازی که عموما در سیلندر است  استفاده می شود . از این جهت دو رگولاتور به همراه شلینگهای قابل انعطاف ( که هر کدام برای یک سیلندر مورد استفاده است ) و نیز یک مشعل مورد استفاده است .

از این نوع مشعل هم برای جوشکاری و هم زردجوش می توان استفاده نمود معمولا سیلندر را بر روی یک گاری چرخ دار حمل می کنند .

مثالهای فراوانی در مورد دستگاههای برش  اکسی هیدروژن وجود دارد که از سیلندرهای کوچک ( هم اندازه سیلندرهای اکسیژن غواصی ) استفاده می شد که این سیلندر در پشت شخص بسته می شود و می تواند کارهایی نظیر عملیات نجات و غیره را انجام دهد .

مثالهای زیادی در مورد مشعل های برش با سوخت مایع تحت فشار هم وجود دارد که معمولا از بنزین برای این کار استفاده می کنند . این روش قابلیت حمل و نقل را بالا می برد .سیلندرای گار تحت فشا حاوی اکسیژن و گاز  MAPP است .

Fuels

 سوخت ها

رایج ترین گازی  که بعنوان سوخت مورد استفاده قرار می گیرد استیلن است . گازهای دیگری که مورد استفاده است پروپیلن – گازهای نفتی قابل مایع شدن  ` liquefied petroleum gas (LPGو نیز پروپان و گاز طبیعی هیدروژن و گاز MAPP است .

استیلن و گازهایی که تحت فشا بصورت مایع در می آیند باید در جایی مورد استفاده قرار گیرند که با سیلندر قابل حمل باشند و و سیلندر حاوی آنها باید همواره بطور عمودی قرار داده شود و شیر آن نیز بسته باشد .

توجه : اکسی استیلن منظور ترکیب شدن  گاز استیلن با اکسیژن به هنگام سوختن در مشعل است و ما گاز واحدی بنام اکسی استیلن نداریم .


Learning to operate an oxyacetylene torch

آموزش چگونکی کار با مشعل های اکسی استیلن :

اگر شما با مشعل های جوشکاری  اکسی استیلن و زردجوش   oxyacetylene welding or brazing کار نکرده اید توصیه می شود که دانش این کار را از یک شخص با تجربه و یا موسسه ای که اینگونه خدمات را ارائه می دهد یاد بگیرید . جوشکاری اکسی استیلن کار مشکلی نیست ولی با این حال یک سری نکات و ریزه کاری هایی دارد که باید آنها را فرا بگیرید از جمله :

بیش از 7/1از  ظرفیت سیلندر در طی یک ساعت استفاده نکنید

استیلن را با فشار بیش از psi 15 مورد استفاده قرار ندهید .

مطالب زیر نکته هایی هستند که برجسته شده اند و البته کامل نیستند و باید توسط دستورالعمل های مناسبی که برای جوشکاری صحیح لازم است تکمیل شوند .


Safety

ایمنی

شما باید در هر نقطه از سایت که کار می کنید بدرستی بدانید که چگونه با سرویس های اضطراری تماس بگیرید . اگر چه جوشکاری کردن یک هنر و تکنیک است اما جوشکاری اکسی استیلن می تواند خطرناک هم باشد . سوختگی های شدید و مرگبار و خرابی های ناشی از انفجار می تواند ناشی از بی دقتی و بی توجهی به نکات ایمنی رخ دهد . به همین جهت لازم است که خودتان را با دستورالعمل ها و مسائل ایمنی آشنا کنید !

قبل از اینکه از اکسی استیلن استفاده کنید باید اطمینان حاصل کنید که مواد آتش زا مانند گریس ؛ روغن ، رنگ ، خاک اره sawdust, و نظائر آن را از محیط کاری دور کرده اید . روغن و گریس می توانند بطور ناگهانی باعث ایجاد حریق و سوختگی های شدید خصوصا در حضور اکسیژن خالص شوند . به این دلیل پوشیدن لباسهای تمیز ( ترجیحا لباس کار boiler suit) که عاری از روغن و گریس باشد اهمیت زیادی دارد .

استفاده از عینکهای تیره که کناره های آن حفاظ داشته باشد و با لنزهای محافظ پوشانده شده باشد تا چشم ها را دربرابر نور خیره کننده و پاشیده جرقه ها حفاظت کند . عینک های آفتابی برای این کار کفایت نمی کنند . پوشیدن دستکش های چرمی کمک می کند تا دستهای شما را از سوختگی حفظ کند .

 پوشیدن لباسها و کفش  و پوتین متناسب با جوشکاری :

پوتین ها باید دارای نوک فلزی باشند چون خطر سقوط اشیاء بر روی پا وجود دارد .


Acetylene leakage

 نشت استیلن

جریان سوخت و نیز میله هایی که برای جوشکاری استفاده می شوند چه جوش استیلن و چه زردجوش همگی بخارات سمی را از خود بیرون می دهند ضمن اینکه گاز استیلن فوق العاده انفجاری است و به همین جهت باید اطمینان حاصل شود که قبل از شروع جوشکاری  تهویه محل جوشکاری بخوبی صورت می گیرد .

استیلن عموما بویی شبیه به سیر شیرین دارد اگر بوی آن را استشمام کردید و ندانستید که این بو از کجا می آید فورا باید محل را تحریک کنید . و سپس با اداره اتش نشانی تماس بگیرید از تلفن بیرون برای این کار استفاده کنید چون خود تلفن زدن می تواند باعث انفجار بخارات و آتش سوزی شود .

البته آشکار نبودن بوی گاز نمی تواند دلیلی بر نبودن گاز در محل باشد چون ممکن است که گاز در محل باشد ولی بوی آن به مشام شما نرسیده باشد یا اینکه شما دچار سرماخوردگی و عفونت بینی باشید و یا سیگاری باشید و نتوانید بوی گاز را بخوبی حس کنید .


Other gas hazards

سایر خطرات گازها :

در محلهای محدود و بسته باید به هنگام جوشکاری از ماسک های مخصوصی که برای این کار طراحی شده اند استفاده کنید در محیط های رو باز نیز که اغلب جوشکاری های در آنجا انجام می گیرند باید دقت کنید که جوش را از گزند باد در امان نگه دارید چون باد باعث پراکنده شدن گرمای شعله می شود .

  • هیچگاه جوشکاری بر روی مخازنی را که قبلا حاوی مواد سمی یا قابل اشتعال بوده اند انجام ندهید .
  • هیچگاه جوشکاری  را در داخل مخازن که تنها فضای خروجی آنها در بالا قرار دارد انجام ندهید  چون ممکن است دچار خفگی شوید.
  • برخی از گازها حالت بی هوش کنندگی دارند و می توانند از این جهت خطرناک باشند .


Hazard from hot flying droplets

خطر قطره های داغ پرت شده در هوا

لازم است که از دستکش های چرمی با سر آستین بلند استفاده شود ( ترجیحا نو انگشتان آن فلزی باشد ) نباید از کفش های کتانی و ورزشی استفاده کرد چون این گونه کفش ها به محض افتادن جرقه آتش دچار آتش سوزی می شوند و باعث سوختگی و صدمه دیدن پای افراد می شوند . باید شلوار بلند و پیراهن آستین بلند پوشیده شود و ترجیحا  بهتر است که از لباس کار مخ برای این کار استفاده شود . آستین پیراهن یا پائین شلوار را بالا نزنید چون ممکن است جرقه های آتش باعث سوختن آستین جمع شده شوند .

استفاده از پیش بند و ژاکت چرمی می تواند جهت محافظت جوشکاران مورد استفاده واقع شود . بسیاری از جوشکاران از کلاه های جوشکاری استفاده می کنند یا از کلاه بیسبال تا از رسیدن جرقه به موهایشان و گردنشان و لباسشان جلوگیری کند  


Hazard from flame glare

خطراتی ناشی از خیرگی چشم :

نیا است که چشم ها مورد محافظت قرار گیرند . اگر چه به هنگام جوشکاری استیلن به ان شدتی که در جوشکاری قوس الکتریکی وجود دارد اشعه ماوراء بنفش تولید نمی شود اما در واقع هیدروژن می تواند بخشی از طیف اشعه ماوراء بنفش را به همراه جرقه و تشعشع های مادون قرمز را ایجاد کند که اینها نیز بطور بالقوه خیلی خطرناک هستند و می توانند باعث سوختگی و جراحت های بیرونی بدن شوند .

استفاده از وسایل ایمنی و حفاظتی مانند عینک های محافظ باید  متناسب با نوری که درجوشکاری وجود دارد  از لنزهایی که میزان تیرگی یا کدورت shade آنها متفاوت و قابل تنظیم است  به هنگام جوشکاری مورد استفاده قرار گیرند .  برای زرد جوش که شدت نور آن کمتر است از شیشه هایی با کدورت 5 می توان استفاده کرد . توجه داشته باشید که عینکهای  مخصوص جوشکاری با گاز استیلن با از ماسک هایی که در جوشکاری قوس الکتریکی ( جوشکاری برق ) مورد استفاده قرار می گیرند فرق دارند ! (چون ماهیت و شدت نور این دو نوعت جوشکاری با هم متفاوت است )

و ضمنا عینکهای آفتابی برای استفاده در جوشکاری مناسب

/ 1 نظر / 229 بازدید
بل

عالی بود