بانک ماشین آلات پتروشیمی بندر امام


 

 Sunday, April 03, 2011

تعریف تولید ناب :  بیان برخی از مشکلات عملی و نظری آن

Defining lean production: some conceptual and practical issues

مقدمه :

تعریف تولید ناب :

انجام کارها به کمترین نیروی کار

تولید ناب شامل کوشش های بی پایانی است که جهت حذف یا کاهش مودا muda' = عبارت ژاپنی برای هر نوع فعالیت زائد و یا فعالیتی که باعث مصرف منابع بدون اضافه کردن ارزش افزوده می شود گفته می شود ) در طراحی ، ساخت و توزیع و میز فرآیند خدمات مشتری  صورت می گیرد . این روش تولید ناب دردر شرکت  تویوتا و توسط تالیچی اوهنو ( 1912- 1990 ) و در طی جنگ جهانی دوم  ابداع شده است . دوره ای که ژاپن در حال بازسازی بود سپس این طرح توسط جیمز .پ. ووماک  و دانیل تی جونز  در کتاب " تفکر ناب " گسترش و توسعه پیدا کرد. نام دیگر آن نیز تولید ناب = ساخت و ساز ناب است .

 

تولید ناب Lean Production

 

 

lean production

  

Definition

Doing more with less by employing 'lean thinking.' Lean production involves never ending efforts to eliminate or reduce 'muda' (Japanese for waste or any activity that consumes resources without adding value) in design, manufacturing, distribution, and customer service processes. Developed by the Toyota executive Taiichi Ohno (1912-90) during post-Second World War reconstruction period in Japan, and popularized by James P. Womack and Daniel T. Jones in their 1996 book 'Lean Thinking.' Also called lean manufacturing.

 

 

نوشته جوزف پیترسون

از بخش مدیریت و فناوری کیفیت Quality technology & management

 دانشگاه لینکوپین سوئد

چکیده مقاله :

هدف : هدف از نوشتن این مقاله تحقیق در مورد تعریف تولید ناب  است و روشها و اهدافی که در ارتباط با  مفهوم این واژه وجود دارد و نیز اینکه چه تفاوتی با دیگر مفاهیم رایج مدیریتی دارد

طراح / روش شناسی / نگرش

این مقاله بر پایه مروری بر فرهنگ اصطلاحات معاصر از تولید ناب  یا استفاده از مجلات و کتابها نوشته شده است

یافته ها :

در این مقاله نشان داده شده است که تعریف دقیقی از عبارت تولید ناب در میان نویسندگان وجود ندارد . وتعاریف متفاوت از این واژه بستگی به مفاهیم مختلفی دارد که با آن سرو کار داریم . به همین جهت نتیجه می گیریم که تولید ناب تعریف دقیقی در بین مطالبی که مورد مطالعه قرار گرفته است ندارد .

تعاریفی که صورت گرفته است نه تنها گاهی در تئوری باعث سردرگمی می شوند بلکه حتی در عمل هم می توانند گمراه کننده باشند . در این مقاله راجع به برداشت های متفاوتی که هر سازمان ممکن است از این مفهوم داشته باشد هم بحث شده است . که هر سازمانی با توجه به نیازهایی که داشته است برداشت خودش را از این واژه ارائه داده است .

هرچند پذیرفتن معنی کلی این واژه می تواند به سازمانها کمک کند تا با موفقیت بیشتری آن را به مرحله اجرا بگذارند .

سرمنشاء / ارزش ها

در این مقاله یک چشم اندازه حیاتی که در مورد تولید ناب وجود دارد ارائه شده است . ومدخلی برای بحث در مورد مدل های مدیریتی   ایجاد شده است .

کلمات کلیدی :

تولید ناب – مدیریت جامع کیفیت = TQM

 نوع مقاله : مقاله نظری

 

مقدمه :

هنگامی که تحقیق در مورد تولید ناب = LP را آغاز می کنیم اولین پرسشی که بطور طبیعی در ذهن می آید این است که :

ناب به چه معنی است ؟ ناب را چگونه تعریف می کنند ؟

ناب با دیگر مفاهیم مدیریتی چه ارتباطی دارد ؟

چه نقاطی مشترکی با سایر مفاهیم مدیریتی دارد ؟

و ناب چه نقاط اختلافی با سایر مفاهیم مدیریتی دارد ؟

 در جستجو برای یافتن جواب این پرسش ها به این نکته می رسیم که چقدرپیدا کردن این پاسخ ها مشکل است ابتدا منطقی به نظر می رسد که مفهوم مدیریتی رایجی چون تولید ناب تعریف دقیق و روشنی داشته باشد ولی متاسفانه متوجه می شویم که این تعرایف تا چه گنگ و مبهم هستند .

کوشش هایی برای تعریف این مفهوم صورت گرفته است ( لوئیس 2000 – هینز و همکاران 2004 – شاه و وارد 2007 ) در حالی که عده ای هم سعی کرده اند تعریف واضحی از این واژه ارائه دهند .

( دالگارد پارک 2006 – اینگستروم و همکاران 1996- لوئیس 2000 )

پرسشی که قابل توجیه است این است که میزان تفاوت  دراجرای این مفهوم باعث اختلاف می شود ؟ و آیا اهمیتی دارد که تولید ناب را بصورت دقیق تعریف کنیم ؟ در مورد موثر بودن این روش دیدگاههای گوناگونی وجود دارد.

فقدان یک تعریف روشن از این واژه باعث شده است که کاربران بدنبال تولید ناب را در فهرست تحقیقات خود قرار دهند تا بتوانند مفهوم آن را پیدا کنند . و این مسئله توسط تعدادی از محققان مورد بحث و بررسی قرار گرفته است .

فقدان تعریف باعث شده است که ارتباطات مشکل تر صورت گیرد . و آموزش این مفهوم را پیچیده تر کند.

تحقیق بر روی موضوع سخت تر شود . هر چند بادن اعلام کرده است که این موضوع چندان اهمیت ندارد . همچنین بیان کرده اند که تعریف اهداف کلی این مفهوم مشکل است .

 

پارکر در 2003 بیان می دارد که .....

**************************************************************

قرن بیستم نقطه عطفی در تاریخ بشری

قرن بیستم نقطه عطفی در تمدن بشری بود . و غیر از دو جنگ ویرانگر دو رخداد بزرگ دیگر در آن صورت گرفت اولین آن ظهور تولید انبوه و پایان عصر تولید دستی بود و انقلاب پایانی ظهور تولید ناب و خاتمه یافتن عصر تولید انبوه است . اکنون جهان در آستانه عصری جدید به سر می‌برد ، عصری که در آن دگرگونی شیوه‌های تولید محصولات و ساخته‌های بشر چهره زندگی او را یکسره دگرگون خواهد کرد . پس از جنگ جهانی اول هنری فورد و آلفرد اسلون (مدیر جنرال موتورز) تولیدات صنعتی جهان را از قرون تولید دستی که شرکتهای اروپایی رواج داده بودند ، بدرآوردند و به عصر تولید انبوه کشاندند ؛ با ترویج این شیوه تولید در تمام صنایع ، ایالات متحده رهبر جدید شیوه‌های تولیدی گردید و صنعت خودروسازی ، موتور و قلب تپنده اقتصاد این کشور شد . در همین راستا ، پیتر دراکر در سال 1946 لقب صنعت صنعتها را به صنعت خودروسازی اطلاق کرد . همچنین تولید ناب در سالهای پایانی جنگ جهانی دوم توسط تای‌چی‌اوهنو درشرکت خودروسازی تویوتا در ژاپن مطرح گردید . مبحث تولید ناب در سال 1990 توسط جیمز ووماک و همکارانش از دانشگاه MIT در قالب یک کار تحقیقاتی با عنوان ماشینی که جهان را تغییر داد منتشر گردید . او و همکارانش ، تولید ناب را به عنوان ترکیبی از مدل تولید سنتی فورد و مدل کنترل اجتماعی در محیط تولید ژاپنی می‌شناسند ؛ بنابراین بحث تولید ناب و نیز سایر شیوه‌های تولیدی با صنعت خودروسازی گره خورده است و برای توصیف شیوه تولید ناب نیاز به بررسی سه شیوه تولیدی بالاست تا با مقایسه آنها تفاوت و امتیازاتشان معلوم گردد .

زادگاه تولید ناب در شرکت تویوتا در جزیره ناگویا در ژاپن است . نخستین پیروزی خانواده تویوتا در صنعت ماشین‌آلات نساجی بود و در دهه 1930 به دلیل نیاز شدید دولت ، شرکت مذکور وارد صنعت وسایل‌نقلیه موتوری گردید ؛ در آن سالها این شرکت با مشکلاتی از قبیل بازار داخلی کوچک ، نیروی کار ثابت ، فقدان سرمایه کافی و رقبای خارجی علاقه‌مند به بازار ژاپن مواجه بود .

 

در آن سالها ، ای ‌جی‌تویوتا با مهندس شرکت ، تای‌چی‌اوهنو به آمریکا سفر کرده و از شرکت اتومبیل‌سازی فورد بازدید به عمل آوردند و نهایتا به این نتیجه رسیدند که اصول تولید انبوه قابلیت پیاده‌سازی در ژاپن را ندارد و این سیستم پر از  Muda(اتلاف) است . برهمین اساس ، آنها شیوه جدیدی از تولید که بعدها تولید ناب نام گرفت را ایجاد نمودند . یک تولیدگر ناب مزایای تولید دستی و تولید انبوه را با یکدیگر تلفیق کرده و از قیمت بالای اولی و انعطاف ناپذیری دومی اجتناب می‌نماید و از ماشین‌آلاتی استفاده می‌کند که هم خودکار و هم انعطاف‌پذیرند . برخی از مشخصه‌های تولید ناب عبارتند از :

 

1-  استفاده از JIT 

 

2- تاکید بر پیشگیری از تولید محصول معیوب .                                             

 

3- پاسخ به نیازهای مشتریان .                                                                    

 

4- کایزن .                                                                                                    

 

5- سیستم افقی ارتباطات .                                                                   

 

6- افزایش ادغام وظایف .

تولید ناب Lean Manufacturing

تولید ناب - اصطلاحی است که جان گرافسیک (John Krafcik) ، پژوهشگر بر نهاده است .از این رو ناب نامیده می‌شود که در مقایسه با تولید انبوه هر چیز را به میزان کمتر مورد استفاده قرار می‌دهد. این شیوه تولید ، نیروی انسانی موجود در کارخانه ، فضای لازم برای تولید،سرمایه ای که صرف ابزارآلات می شود ، نیروی مهندسی لازم برای بوجود آوردن محصول جدید و زمان مورد نیاز برای ساخت محصول جدید را به نصف تقلیل می دهد.همچنین در تولید ناب موجودی (Inventory)مورد نیاز به کمتر از نصف می رسد ، عیب ها بسیار کمتر می‌شود و محصولات با تنوع فزاینده تولید می‌شوند.

تولید ناب از فلسفه بهبود مستمر استفاده می کند و با استفاده از فرهنگ کار گروهی سعی دارد اتلافهای موجود در فرآیند تولید را بیابد،تحلیل کند و آن را حذف نماید. پیروی از سیستم ناب باعث کاهش زمان تولید ، افزایش کارایی کارکنان و کیفیت محصولات ،انعطاف پذیری بیشتر نسبت به بازار،کاهش سطح موجودی،افزایش عمر ماشین آلات و تجهیزات و کاهش هزینه های سربار می شود. اولین و مهم‌ترین گام برای تحقق خصوصیات تولید ناب ،ایجاد تحول در سازمان است.برای چنین تحولی باید مدیر ارشد ،مدیران و کارکنان به طور مصمم و جدی قصد تغییر روش ها و طرز عمل ها را داشته باشند.

 

تعهد مدیریت ارشد و چارچوب سازمانی برای اجرای سیستم تولید ناب،کمکی است برای جلب مشارکت همه کارکنان سازمان.مشارکت کامل از این رو ضروری است که سیستم تولید ناب ،یک جریان گسترده هموار و مستمر در کلیه مراحل تولید است.اگر هموار کردن کار و حذف اطلافها فقط در یک ایستگاه صورت پذیرد و در بقیه ایستگاهها اجرا نشود ، نتیجه دلخواه و مطلوب بدست نخواهد آمد،اما اگر سازمانها،سیستم تولید ناب را در تمام مراحل تولید و کلیه قسمت‌های سازمان اجرا کنند،از بالاترین سود بهره مند می‌شوند. این سود حتی با مشارکت شرکتهای وابسته و تامین کنندگان صد چندان می شود. در قرن 21 شرکتهایی که نسبت به رقبای خود در عرضه تولید کالاهایی با کیفیت و ارائه خدمات،کار آمدتر باشند،باقی مانده و شرکتهای با کارائی کمتری نابود خواهند شد.

 

شرکتهامی توانند از طریق اجرای سیستم تولید ناب که شرکت تویوتا پیشگام آن بوده است ،عملکرد خود را بطور چشمگیری بهبود بخشیده و محصول و خدمات را در سطح کیفیت جهانی، بموقع و با قیمتی رقابتی به مشتری عرضه کنند.

سیستم تولید ناب را باید فراتر از یک سری برنامه ها و یا تکنیکهای ساده در نظر گرفت.این سیستم نگرشی جدید از ائتلاف بینایی(vision)،فرهنگ(culture)و استراتژی (strategy)است که ارائه محصول/ خدمت با کیفیت ،قیمت پایین با زمان تحویل کوتاه به مشتری (داخلی و خارجی) را برای موسسات فراهم میسازد. سیستم تولید ناب باید در کلیه شرکتها بطور سیستمی یکپارچه جهت استقرار یک فرهنگ و فلسفه عملیاتی به منظور حذف کلیه فعالیتهایی است که ارزش افزوده ای ایجاد نمی کنند و اجرای آنها باعث کاهش اتلافها در سازمان می شود.

 

بطور ساده فعالیتهایی ارزش افزوده ایجاد می کنند که مشتری تمایل دارد هزینه آنها را پرداخت نماید ، و سایر فعالیتهااز نظر مشتری اتلاف تلقی شده و باید حذف شوند و یا کاهش یابند.

 معمولاً اتلافها به هشت گروه عمده دسته بندی می‌شوند:

1ـ اتلاف حاصل از تولید مازاد  Over production))

2ـ اتلاف حاصل از حرکت (Motion)

3ـ اتلاف حاصل از موجودی (Inventory)غیرضروری

 

4ـ اتلاف حاصل از تولید کالای معیوب (defects)

5ـ اتلاف حاصل از طولانی بودن زمان انتظار waiting))

6ـ اتلاف حاصل از حمل و نقل(Transportation)

7ـ اتلاف حاصل از فرآیند اضافی(Extra Processing)تولید

8ـ اتلاف حاصل از استفاده نکردن بهینه از نیروی انسانی (Underutilized People)

تولید ناب یک فلسفه تولیدی است که زمان سفارش تا ارسال را با حذف اتلاف ها کوتاه می کند.

این تعریف به معنی داشتن یک انبار بزرگ و تحویل به مشتری به محض درخواست نیست بلکه معنی آن ساختن مورد سفارش در حداقل زمان است.

اتلاف فعالیتی است که جاذب و مصرف کننده منابع وذخایر باشد اما هیچ ارزشی نیافریند.

ارزش آن چیزی است که از نظر مشتری در زمان معین و با قیمت معین نیاز او را برآورده کند.

 

به بیانی دیگر، تولید ناب در واقع یک فلسفه و نگرش است که درصدد حذف و از بین بردن هر فرآیند اضافی از مرحله تهیه مواد اولیه تا تولید و نهایتا فروش است که ارزش افزوده ای ایجاد نمی کند. در نگرش تولید ناب، مونتاژگر (کارخانه اصلی) با یک دید سیستمی بامسائل برخورد می کند. به طوری که در تلاش است که یک رابطه برد-برد (WIN-WIN) با کل اجزای سیستم برقرار کند. مونتاژگر ناب، با عرضه کنندگان (SUPPLIERS) یک رابطه نزدیک بر مبنای سود معقول ایجاد می کند. میان مدیریت و کارگران نوعی تعهد وجود دارد که مدیریت به کارگران ارزش و احترام قائل است و مسئولیت ها را به آنان واگذار می کند در مقابل، مدیریت انتظار دارد که کارگران پاسخگوی نیازهای مختلف کارخانه باشند.

 

تولید ناب یک روش چند بعدی است که گستره ی وسیعی از تکنیک های تولیدی را در یک سیستم یکپارچه در بردارد، ازجمله این تکنیک ها می توان موارد زیر را نام برد:

تولید به هنگام، سیستم های کیفیت، گروه های کاری، تولید سلولی، مدیریت تامین کنندگان و غیره و غیره.

 

نکته ی حائز اهمیت این است که این تکنیک ها می توانند در کنار هم یک جریان خطی شکل ایجاد نمایند که بتواند محصولات نهایی را بدون اتلاف ( که در اصطلاح تولید ناب، مودا نامیده می شود) یا با حداقل اتلاف همگام با تقاضای مشتری تولید کنند.

تولید ناب برگرفته از تفکری جدید می باشد که 5 اصل عمده را شامل می شود :

اصل اول: ارزش

 

اصل دوم : شناسایی جریان ارزش

 

اصل سوم: ایجاد حرکت پیوسته

 

اصل چهارم: بیرون کشیدن

 

اصل پنجم: کمال

 

مهم ترین رکن یک سیستم ناب ، ارتباط با مشتریان است  که فروشندگان شرکت ناب با ایجاد یک سیستم اطلاعاتی دقیق در صدد ایجاد یک رابطه بین کارخانه و مشتریان هستند به نحوی که کارخانه بتواند نیازهای مختلف مشتریان را دقیقا شناسایی کرده و با خلق یک محصول مناسب نیازهای مشتریان بخش های مختلف بازار را پاسخ دهد. بنابراین در تولید ناب همه اجزای سیستم به شکلی مطلوب منتفع می شوند.

تولید ناب در چگونگی کارکرد فرد نیز تغییر ایجاد می کند، به گونه ای که همه افراد در هر رده سازمانی، «مسئولیت» پذیرفته و شغل خویش را پر مخاطره تر می دانند؛ در نتیجه خلاق تر می شوند

مقایسه تولید ناب و تولید انبوه

 

زادگاه تولید ناب در شرکت تویوتا در جزیره ناگویا در ژاپن است .در آن سالها این شرکت بامشکلاتی از قبیل بازار داخلی کوچک ، نیروی کار ثابت ، فقدان سرمایه کافی و رقبای خارجی علاقه مند به بازار ژاپن روبرو بود.

در آن سالها، آی جی تویودا (EIJI TOYODA) با مهندس شرکت تاای چی اوهنو به آمریکا سفر کرده واز شرکت اتومبیل سازی فورد بازدید به عمل آوردند و نهایتا به این نتیجه رسیدند که اصول تولید انبوه قابلیت پیاده سازی در ژاپن را ندارد و این سیستم پر ازمودا MUDA(اتلاف ) است . برهمین اساس ، آنها شیوه جدید از تولید که بعدها تولید ناب نام گرفت را ایجاد کردند.

یک تولیدگر ناب مزایای تولید دستی و تولید انبوه را با یکدیگر تلفیق کرده و ازقیمت بالای اولی و انعطاف ناپذیری دومی اجتناب می کند و از ماشین آلاتی استفاده می کند که هم خودکار و هم انعطاف پذیرند. برخی از مشخصه های تولید ناب عبارتند از:

1ـ استفاده از JIT;

2ـ تاکید بر پیشگیری از تولید محصول معیوب ;

3ـ پاسخ به نیازهای مشتریان ;

4ـ کایزن ;

  سیستم افقی ارتباطات ;

  افزایش ادغام وظایف .

اما مهمترین تفاوت میان تولید انبوه و تولید ناب ، تفاوت در اهداف نهایی این دواست . تولیدگر انبوه هدف محدودی که به اندازه کافی خوب بودن  است را دارد وبه عبارتی دیگر:  شمار قابل قبول عیبها، و همچنین بیشترین سطح قابل قبول برای موجودی و گستره معینی از محصولات یکسان. اما اندیشه تولیدکننده ناب بر کمال است ، یعنی نزول پیوسته قیمتها، به صفر رساندن میزان عیوب ، به صفر رساندن موجودی ،تنوع بی پایان محصول !

..................ترجمه و تحقیق از محمد توکلی 14 فروردین ماه 1392 – ممکو

منبع :

http://www.businessdictionary.com/definition/lean-production.html

 


محمد توکلی

صفحه نخست
آرشیو وبلاگ
پست الكترونيك

محمد توکلی


نویسندگان
محمد توکلی


آرشیو من
آذر ٩٥
آبان ٩٥
مهر ٩٥
شهریور ٩٥
امرداد ٩٥
تیر ٩٥
خرداد ٩٥
اردیبهشت ٩٥
فروردین ٩٥
اسفند ٩٤
بهمن ٩٤
دی ٩٤
آبان ٩٤
مهر ٩٤
شهریور ٩٤
امرداد ٩٤
تیر ٩٤
خرداد ٩٤
اردیبهشت ٩٤
اسفند ٩۳
بهمن ٩۳
دی ٩۳
آذر ٩۳
شهریور ٩۳
تیر ٩۳
خرداد ٩۳
اردیبهشت ٩۳
فروردین ٩۳
آذر ٩٢
آبان ٩٢
مهر ٩٢
شهریور ٩٢
امرداد ٩٢
تیر ٩٢
فروردین ٩٢
اسفند ٩۱
بهمن ٩۱
امرداد ٩۱
فروردین ٩۱
اسفند ٩٠
بهمن ٩٠
دی ٩٠
آذر ٩٠
آبان ٩٠
مهر ٩٠
شهریور ٩٠
امرداد ٩٠
تیر ٩٠
خرداد ٩٠
اردیبهشت ٩٠
فروردین ٩٠
آذر ۸٩
آبان ۸٩
مهر ۸٩
فروردین ۸٩
اردیبهشت ۸۸
اسفند ۸٧
دی ۸٧
آذر ۸٧
آبان ۸٧
شهریور ۸٧
امرداد ۸٧
تیر ۸٧
خرداد ۸٧
اردیبهشت ۸٧
فروردین ۸٧
اسفند ۸٦
بهمن ۸٦
دی ۸٦
آبان ۸٦
مهر ۸٦
شهریور ۸٦
تیر ۸٦
خرداد ۸٦
اردیبهشت ۸٦
اسفند ۸٥
دی ۸٥
آبان ۸٥
تیر ۸٥
خرداد ۸٥
اردیبهشت ۸٥
بهمن ۸٤
دی ۸٤
آذر ۸٤
آبان ۸٤
مهر ۸٤
شهریور ۸٤
امرداد ۸٤
خرداد ۸٤
فروردین ۸٤
بهمن ۸۳
دی ۸۳
مهر ۸۳
خرداد ۸۳
اردیبهشت ۸۳
فروردین ۸۳


لینک دوستان
  ليست وبلاگ ها
قالب هاي وبلاگ
اخبار ایران
فناوری اطلاعات
تفريحات اينترنتي
پردیس من


آمار وبلاگ


وبلاگ فارسی
  RSS 2.0